ଆଜିଠୁ ପବିତ୍ର ପଞ୍ଚୁକ: ଜାଣନ୍ତୁ ଏହାର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ଓ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ…

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଓଡ଼ିଶାର ସଂସ୍କୃତି ଓ ପରମ୍ପରାରେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିଛି। ଏହି ମାସର ଶେଷ ପାଞ୍ଚ ଦିନକୁ ପଞ୍ଚୁକ ଭାବରେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ଓ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ସମୟରେ ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସମର୍ପଣ, ଉପାସ ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଶୁଦ୍ଧିକରଣ ଉପରେ ବିଶେଷ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଥାଏ।

ପଞ୍ଚୁକର ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ମହତ୍ତ୍ୱ:
ପଞ୍ଚୁକ ସମୟରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଜୀବନରେ ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଦୈବୀ ଆଶୀର୍ବାଦ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ବିଶେଷ କରି ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ର ପୁରୀରେ ଏହି ଦିନଗୁଡ଼ିକରେ ଏକ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ। ଭକ୍ତମାନେ ନିଜର ପାପ କ୍ଷୟ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଅର୍ଜନ ପାଇଁ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦିନ ନିଷ୍ଠାର ସହ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି।

ଶ୍ରୀକ୍ଷେତ୍ରରେ ପଞ୍ଚୁକ ବେଶ:
ପଞ୍ଚୁକର ଅନ୍ୟତମ ଆକର୍ଷଣ ହେଉଛି ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ବେଶ। ପୁରୀ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ, ଶ୍ରୀ ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ଦେବୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚ ଦିନରେ ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଦୈବୀ ବେଶରେ ସଜ୍ଜିତ କରାଯାଏ। ଏହାକୁ ପଞ୍ଚୁକ ବେଶ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଦୁର୍ଲଭ ବେଶ ଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ହଜାର ହଜାର ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁଙ୍କ ସମାଗମ ହୋଇଥାଏ। ପଞ୍ଚୁକର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ର ନୀତିକାନ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ କରାଯାଉଛି। ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ନାରାୟଣ ବେଶ ବା ଠିଆକିଆ ବେଶରେ ରତ୍ନବେଦୀରେ ମହାପ୍ରଭୁ ସଜ୍ଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତେବେ ଏ ବର୍ଷ ତିଥି କ୍ଷୟ ଯୋଗୁଁ ପଞ୍ଚୁକ ୫ ଦିନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ୪ ଦିନ ପାଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବଙ୍କାଚୁଡ଼ା ବେଶ ଦର୍ଶନରୁ ବଞ୍ଚିତ ହେବେ।

ବିଧିବିଧାନ ଓ ପରମ୍ପରା:
ପଞ୍ଚୁକ ସମୟରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାଳୁମାନେ ପ୍ରତ୍ୟୁଷରୁ ଶଯ୍ୟା ତ୍ୟାଗ କରି ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରିଥାନ୍ତି। ତୁଳସୀ ଚଉରା ମୂଳେ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିବା, ଦୀପ ଦାନ କରିବା ଏବଂ ଭଗବାନଙ୍କ ନାମ ସଂକୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଏହି ସମୟର ମୁଖ୍ୟ ରୀତି। ଅନେକ ଭକ୍ତ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଦିନ ନିର୍ଜଳା ଉପବାସ ରଖୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ଆମିଷ, ପିଆଜ ଓ ରସୁଣ ବର୍ଜନ କରି ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଆହାର ଗ୍ରହଣ କରିଥାନ୍ତି। ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, କେବଳ ଖାଦ୍ୟପେୟ ନୁହେଁ ବରଂ ମନରୁ କ୍ରୋଧ, ହିଂସା ଓ ଅହଂକାର ତ୍ୟାଗ କରିବା ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚୁକର ଏକ ମୁଖ୍ୟ ଶିକ୍ଷା।

କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଓ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ:
ପଞ୍ଚୁକର ଅନ୍ତିମ ଦିନ ହେଉଛି କାର୍ତ୍ତିକ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା, ଯାହାକୁ ସମଗ୍ର ଓଡ଼ିଶାରେ ମହାସମାରୋହରେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହି ଦିନ ଭୋର ସମୟରେ ନଦୀ, ପୁଷ୍କରିଣୀ ବା ସମୁଦ୍ରରେ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ପରମ୍ପରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। କଦଳୀ ପଟୁଆରେ ନିର୍ମିତ ଡଙ୍ଗା ଭସାଇ ଓଡ଼ିଶାର ପ୍ରାଚୀନ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ପରମ୍ପରାକୁ ମନେ ପକାଯାଏ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଓଡ଼ିଆ ସାଧବ ପୁଅମାନେ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ବାଲି, ଜାଭା ଏବଂ ସୁମାତ୍ରା ଭଳି ଦ୍ୱୀପକୁ ଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ।