ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ର ଗତିପଥ ବଦଳାଇବା ପଛରେ ଏଲ୍ ନିନୋର ପ୍ରଭାବ ଥିଲା କି? ଜାଣନ୍ତୁ ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ କିପରି ଏତେ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୀଷଣ ରୂପ ନେଲା ଏବଂ ଏହାର ଗତିପଥ ଉପରେ ଏଲ୍ ନିନୋ (El Nino) ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହାକୁ ନେଇ ଏବେ ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାପକ ଚର୍ଚ୍ଚା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସମୁଦ୍ରର ତାପମାତ୍ରା, ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ସ୍ଥିତି ଏବଂ ବାତ୍ୟାର ଆଚରଣ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜଟିଳ ସମ୍ପର୍କ ଏହି ବାତ୍ୟା ଜରିଆରେ ପୁଣି ଥରେ ପଦାକୁ ଆସିଛି।

ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ବଙ୍ଗୋପସାଗରରେ ଗତ ଅକ୍ଟୋବର ୨୩ରେ ଏକ ଲଘୁଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଅକ୍ଟୋବର ୨୬ରେ ବାତ୍ୟାର ରୂପ ନେଇ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଅତି ଭୀଷଣ ବାତ୍ୟାରେ ପରିଣତ ହୋଇଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହା ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଉପକୂଳ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ୧୨୫ରୁ ୧୩୫ କିମି ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ଝଟକା ୧୪୦ କିମି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଥିଲା।

ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ପୃଷ୍ଠଭାଗର ତାପମାତ୍ରା ଅସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ଘଟଣାକୁ ଏଲ୍ ନିନୋ କୁହାଯାଏ। ଏହା ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଚଳନ ଓ ବର୍ଷା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ତେବେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ଏଲ୍ ନିନୋ ସିଧାସଳଖ ଭାବେ କୌଣସି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବାତ୍ୟାର ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରେ ନାହିଁ। ବାତ୍ୟାର ଦିଗ ମୁଖ୍ୟତଃ ଉଚ୍ଚ ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ପବନର ଗତିପଥ ଓ ଚାପ ପ୍ରଣାଳୀ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ର ଗତିପଥ ଉପରେ ଏହାର କେତେ ପ୍ରଭାବ ଥିଲା, ତାହା ବିସ୍ତୃତ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ପରେ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇପାରିବ।

କୌଣସି ବି କ୍ରାନ୍ତୀୟ ବାତ୍ୟା ପାଇଁ ଉଷ୍ମ ସମୁଦ୍ର ଜଳ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ ଶକ୍ତିର ଉତ୍ସ। ସାମୁଦ୍ରିକ ପୃଷ୍ଠଭାଗର ତାପମାତ୍ରା ୨୬ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍‌ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ରହିଲେ ବାତ୍ୟା ଘନୀଭୂତ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁକୂଳ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ଏହା ସହିତ କମ୍ ଭୂଲମ୍ବ ପବନ କ୍ଷୟ (Low Vertical Wind Shear) ଏବଂ ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରଚୁର ଆର୍ଦ୍ରତା ଥିବାରୁ ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ଖୁବ୍ କମ୍ ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇପାରିଥିଲା।

ସାଧାରଣତଃ ସ୍ଥଳଭାଗ ଛୁଇଁବା ପରେ ବାତ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତି ହରାଇ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ମାତ୍ର ବାତ୍ୟା ‘ଅର୍ଣ୍ଣବ’ ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ୍ କରିବାର ପ୍ରାୟ ୬ ଘଣ୍ଟା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଜର ଶକ୍ତି ବଜାୟ ରଖିଥିଲା। ଫଳରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା।