ରଥଯାତ୍ରା ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ ଏକ ନିଆରା ପରମ୍ପରା ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଭଗବାନ ଏବଂ ଭକ୍ତ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅତୁଟ ସମ୍ପର୍କକୁ ଦର୍ଶାଏ। ତାହା ହେଉଛି ‘ଅଣସର’ ବା ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ୧୫ ଦିନିଆ ‘କ୍ୱାରେଣ୍ଟାଇନ୍’। ସ୍ନାନ ଯାତ୍ରା ପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ଜଗନ୍ନାଥ, ବଡ଼ଭାଇ ବଳଭଦ୍ର ଏବଂ ଭଉଣୀ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ସହ ରତ୍ନବେଦୀ ଛାଡ଼ି ଅଣସର ଘରେ ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି ଏବଂ ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନ ମିଳେ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଭଗବାନ କାହିଁକି ଅସୁସ୍ଥ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ଏହି ସମୟରେ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରରେ କେଉଁ ସବୁ ଗୁପ୍ତ ନୀତି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ, ତାହା ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ରହସ୍ୟ।
୧୦୮ ଗରା ଜଳରେ ମହାସ୍ନାନ ଓ ଜ୍ୱର କମ୍ପଜ୍ୟେଷ୍ଠ ମାସର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥି ଅର୍ଥାତ୍ ସ୍ନାନ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସୁନା କୂଅରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ସୁବାସିତ ୧୦୮ ଗରା ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ।
ହିନ୍ଦୁ ବିଶ୍ୱାସ ଅନୁଯାୟୀ, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁର ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଖରା ପରେ ଏତେ ଅଧିକ ପରିମାଣର ଜଳରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଫଳରେ ମହାପ୍ରଭୁ ମଣିଷଙ୍କ ଭଳି ଥଣ୍ଡା ଏବଂ ଜ୍ୱରରେ ପୀଡ଼ିତ ହୁଅନ୍ତି। ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ରାମ ଦେବା ପାଇଁ ୧୫ ଦିନ ଧରି ମନ୍ଦିରର ଏକ ଗୁପ୍ତ ପ୍ରକୋଷ୍ଠ ବା ‘ଅଣସର ଘର’ରେ ରଖାଯାଏ।ଭକ୍ତଙ୍କ କଷ୍ଟକୁ ନିଜ ଉପରକୁ ନେଇଥିଲେ ପ୍ରଭୁ!ପୁରାଣରେ ଅଣସର ବିଧି ପଛରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର କାହାଣୀ ରହିଛି। କୁହାଯାଏ ଯେ ମାଧବ ଦାସ ନାମକ ଜଣେ ପରମ ଭକ୍ତ ଥରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଅସୁସ୍ଥ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରଣାରେ ଛଟପଟ ହେଉଥିଲେ।
ଭକ୍ତର କଷ୍ଟ ସହି ନପାରି ମହାପ୍ରଭୁ ନିଜେ ତାଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ପହଞ୍ଚିଥିଲେ ଏବଂ ମାଧବ ଦାସଙ୍କ ଅସୁସ୍ଥତାକୁ ନିଜ ଉପରକୁ ନେଇଯାଇଥିଲେ। ସେହି ଦିନଠାରୁ ଭକ୍ତଙ୍କ ଦୁଃଖ କଷ୍ଟକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇ ମହାପ୍ରଭୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି ସମୟରେ ୧୫ ଦିନ ପାଇଁ ଅସୁସ୍ଥ ହେବାର ଲୀଳା ରଚନା କରି ଆସୁଛନ୍ତି।ଗୁପ୍ତ ସେବା ଓ ଆୟୁର୍ବେଦିକ୍ ଚିକିତ୍ସାଏହି ୧୫ ଦିନ ସାଧାରଣ ଦର୍ଶନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ରହେ।
ଭଗବାନଙ୍କୁ ଠିକ୍ କରିବା ପାଇଁ ଶ୍ରୀମନ୍ଦିରର ବୈଦ୍ୟ ଏବଂ ସେବାୟତମାନେ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆୟୁର୍ବେଦିକ୍ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତି | ଜ୍ୱର କମାଇବା ପାଇଁ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦଶ ପ୍ରକାର ଚେରମୂଳିରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦଶମୂଳ ମୋଦକ ଦିଆଯାଏ। ଦେବତାଙ୍କ ଶ୍ରୀଅଙ୍ଗକୁ ଥଣ୍ଡା ରଖିବା ପାଇଁ ଚମ୍ପା, ମଲ୍ଲୀ, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ କର୍ପୂର ମିଶ୍ରିତ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଫୁଲୁରୀ ତେଲରେ ମାଲିସ୍ କରାଯାଏ। ଅସୁସ୍ଥତା ସମୟରେ ଛପନ ଭୋଗ ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କେବଳ ଫଳ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପଣା ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଦାରୁ (କାଠ)ରେ ନିର୍ମିତ ବିଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କ ଦାଉରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ନେପାଳରୁ ଅଣାଯାଇଥିବା ବିରଳ କସ୍ତୁରୀ ନାଭିର ପ୍ରଲେପ ଦିଆଯାଏ।ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ରଥଯାତ୍ରା ୧୫ ଦିନର ଗୁପ୍ତ ସେବା ଏବଂ ବିଶ୍ରାମ ପରେ, ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ମହାପ୍ରଭୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁସ୍ଥ ହୋଇ ପୁଣି ଥରେ ଦର୍ଶନ ଦିଅନ୍ତି। ଏହି ଦିନକୁ ‘ନବଯୌବନ ଦର୍ଶନ’ କୁହାଯାଏ, ଯେଉଁଦିନ ଭକ୍ତମାନେ ନୂଆ ରୂପରେ ଏବଂ ନୂତନ ରଙ୍ଗରେ ସଜ୍ଜିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଆନ୍ତି। ଏହାର ଠିକ୍ ପରଦିନ, ଅର୍ଥାତ୍ ଆଷାଢ଼ ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱିତୀୟା ତିଥିରେ ବିଶ୍ୱପ୍ରସିଦ୍ଧ ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ ଏବଂ ମହାପ୍ରଭୁ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡକୁ ଆସି ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ କୃପା ବର୍ଷା କରନ୍ତି।
ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ଏହି ଅସୁସ୍ଥତା କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦର୍ଶାଏ ଯେ ଭଗବାନ ମଧ୍ୟ ନିଜ ସୃଷ୍ଟିର ନିୟମକୁ ମାନି ମଣିଷଙ୍କ ପରି କଷ୍ଟ ଏବଂ ବିଶ୍ରାମ ନିଅନ୍ତି, ଯାହା ତାଙ୍କୁ ଭକ୍ତମାନଙ୍କର ଅଧିକ ନିକଟତର କରେ।
