ରାତି ପାହିଲେ ରଙ୍ଗର ପର୍ବ ହୋଲି । ରାସ୍ତାରେ ଅବିର ଏବଂ ଗୁଲାଲର ବାସ୍ନା ବ୍ୟାପିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛି, ପିଲା ଏବଂ ବୟସ୍କ ମାନେ ରଙ୍ଗ କିଣିବାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଏବଂ ବଜାରରେ ହୋଲି ଗୀତ ଏବେଠୁ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ ହେଉଛି । ହୋଲି ଏକ ପ୍ରମୁଖ ହିନ୍ଦୁ ପର୍ବ, ଯାହା ଦୁଇ ଦିନ ଧରି ପାଳିତ ହୁଏ । ହୋଲିର ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦ ରଙ୍ଗର ମଜାରେ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ କିଛି ଲୋକ ଏହାକୁ ନେଇ ଟିକେ ଚିନ୍ତିତ । ସେମାନେ ଭୟ କରନ୍ତି ଯେ ରଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ଚର୍ମରେ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ, ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ କିମ୍ବା କେଶରେ ଦାଗ ରହିପାରେ, କିମ୍ବା ସେମାନଙ୍କ ଚର୍ମ ଏବଂ କେଶକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇପାରେ । ପ୍ରଥମ ଦିନରେ, ହୋଲିକା ଦହନ ହୁଏ, ଯାହା ମନ୍ଦ ଉପରେ ଭଲର ବିଜୟର ପ୍ରତୀକ ।
କାହାଣୀଟି ପ୍ରହ୍ଲାଦ, ହିରଣ୍ୟ କଶ୍ୟପ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭଉଣୀ ହୋଲିକାଙ୍କ ସହିତ ଜଡ଼ିତ । ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ ଭଗବାନ ଭକ୍ତ ପ୍ରହଲ୍ଲାଦଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ହସ୍ତକ୍ଷେପ କରିଥିଲେ ଏବଂ ହୋଲିକା ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହୋଇଯାଇଥିଲେ । ହୋଲିକା ଦହନର ପରମ୍ପରା ସେହି ସମୟରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା । ରଙ୍ଗ ସହିତ ହୋଲି କୃଷ୍ଣ ଏବଂ ରାଧାଙ୍କ କାହାଣୀ ସହିତ ଜଡିତ । ବ୍ରଜ ଅଞ୍ଚଳରେ, ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ ଯେ କୃଷ୍ଣ ପ୍ରଥମେ ରାଧା ଏବଂ ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ରଙ୍ଗ ସହିତ ହୋଲି ଖେଳିଥିଲେ । କୁହାଯାଏ ଯେ କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କ କଳା ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଚିନ୍ତିତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ମାତା ଯଶୋଦା ତାଙ୍କୁ ରାଧାଙ୍କୁ ରଙ୍ଗ ଲଗାଇବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଥିଲେ । ଏହି ପ୍ରେମପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଟଣା ବ୍ରଜରେ ରଙ୍ଗ ସହିତ ହୋଲି ପରମ୍ପରାକୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲା, ଯାହା ଧୀରେ ଧୀରେ ସମଗ୍ର ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ବ୍ୟାପିଗଲା ।
ଆଜି ମଧ୍ୟ, ଏହି ପରମ୍ପରା ମଥୁରା ଏବଂ ବୃନ୍ଦାବନରେ ବହୁତ ଉତ୍ସାହର ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ।ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, କୌଣସି ରାସାୟନିକ ରଙ୍ଗ ନଥିଲା । ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକୃତିକ ପଦ୍ଧତିରେ ହୋଲି ପାଳନ କରାଯାଉଥିଲା । ଲୋକମାନେ ପଳାଶ (ତେସୁ) ଫୁଲକୁ ପାଣିରେ ଭିଜାଇ କେସରିଆ ରଙ୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିଲେ । ଏହି ରଙ୍ଗକୁ ଚର୍ମ ପାଇଁ ନିରାପଦ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା । ହଳଦିଆ ରଙ୍ଗ ତିଆରି କରିବା ପାଇଁ ହଳଦୀ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ଚନ୍ଦନରେ ଲେପ ଲଗାଇ ତିଳକ ଲଗାଯାଉଥିଲା । ଫୁଲ ହୋଲି ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣ ଥିଲା । ଲୋକମାନେ ଗୋଲାପ, ଗେଣ୍ଡୁ ଏବଂ ଟେସୁ ଫୁଲ ପାଖୁଡା ବ୍ୟବହାର କରି ପରସ୍ପରକୁ ରଙ୍ଗ ବୃଷ୍ଟି କରୁଥିଲେ । ଏହାକୁ ପ୍ରକୃତିର ନିକଟତର ହେବାର ପ୍ରତୀକ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା । ସେ ସମୟରେ ହୋଲିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କେବଳ ରଙ୍ଗ ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ନୁହେଁ, ବରଂ ସମ୍ପର୍କକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ଏବଂ ବନ୍ଧନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଥିଲା ।
